درمان بی اختیاری ادرار با فیزیوتراپی کف لگن

فیزیوتراپی برای درمان بی اختیاری ادرار در تهرانپارس | تمرین درمانی و بیوفیدبک

بی اختیاری ادرار چیست؟

بی اختیاری ادرار در واقع عدم توانایی برخی از افراد در حفظ ادرار یا دفع ادرار ناخواسته می‌‌باشد که به عنوان یک مشکل اجتماعی و بهداشتی شناخته شده که در کیفیت زندگی فرد تاثیرات بسیاری می‌گذارد.

ممکن است فرد را گوشه‌گیر کند و باعث کاهش تناسب جسمانی، قلبی عروقی، کاهش حرکات مورد نیاز و حتی باعث کاهش امید به زندگی در فرد شود. این افراد معمولا مضطرب و نگران هستند و هنگامی که از منزل دور می شوند آرامش ندارند و ارتباط خود را با دیگران کمتر می‌کنند تا کسی از مشکلشان آگاه نشود.

انواع مختلفی از بی اختیاری ادرار وجود دارد، از جمله:

• بی اختیاری استرسی – زمانی که ادرار در مواقعی که مثانه شما تحت فشار است به بیرون نشت می کند. مثلاً وقتی سرفه می‌کنید یا می‌خندید
• بی‌اختیاری فوریتی – زمانی که ادرار نشت می‌کند در حالی که میل شدید و ناگهانی برای ادرار کردن یا بلافاصله پس از آن احساس می‌کنید.
• بی اختیاری سرریز (احتباس مزمن ادرار) – زمانی که نمی توانید مثانه خود را به طور کامل تخلیه کنید، که باعث نشت مکرر می شود.
• بی اختیاری کامل – زمانی که مثانه شما اصلا نمی تواند ادراری را ذخیره کند، که باعث دفع مدام ادرار یا نشت مکرر می شود.
  همچنین ممکن است ترکیبی از استرس و بی اختیاری ادرار فوری باشد.

علائم ابتلا به بی اختیاری ادرار

نشانه های بروز بی اختیاری ادرار چیست؟

یکی از علائم و نشانه های اختلال بی اختیاری ادرار و مشکلات در دفع ادرار که با افزایش سن افراد نیز شایع تر می گردد می تواند شامل یک یا همه موارد ذیل باشد :

• خروج ناگهانی ادرار : افراد ممکن است بدون کنترل و آگاهی ، دفع ناگهانی ادرار را تجربه کنند. این ممکن است یکباره یا مستمر باشد.
• عدم کنترل بر روی ادرار : افراد در حین بروز بی‌ اختیاری ادرار قادر به کنترل خروج جریان ادرار نبوده و ادرار بدون نیاز یا میل به تخلیه ، به بیرون می‌ جهد.
• تکرار بی‌ اختیاری : در برخی موارد ، بروز بی‌ اختیاری ادرار ممکن است به صورت متناوب و تکرار شونده باشد. فرد ممکن است در طول روز چندین بار تحت تأثیر بی‌ اختیاری ادرار قرار بگیرد.
• دفع آهسته ادرار : خروج بسیار آهسته ادرار یا قطره قطره دفع شدن ادرار را هم بعد از تکرار آن باید جدی گرفت.
• دفع ادرار با توسل به زور : فشار آوردن و زور زدن برای خروج ادرار هم یکی از مهمترین نشانه های شروع این بیماری است.
• قطع و وصل شدن ادرار :قطع و وصل مکرر در دفع ادرار یکی از نشانه های شایع شروع بیماری بی اختیاری ادرار می باشد.
• اتمام ناقض ادرار : بروز مشکلات عدیده بعد از دفع ادرار ، مانند احساس زمانی که مثانه به طور کامل تخلیه نشده باشد یا دفع یا نشت چند قطره ادرار بعد از اینکه فکر می کنید کارتان تمام شده است.
• ایجاد معضلات روانی : بروز بی‌ اختیاری ادرار می‌ تواند تأثیرات روانی نیز داشته باشد. فرد ممکن است احساس ناامنی ، شرمساری ، افسردگی یا عدم رضایت را تجربه کند. که این موضوع خصوصاً در کودکان بسیار شایع می باشد.
• احساس تهوع : در برخی موارد ، بروز بی‌ اختیاری ادرار می‌ تواند با احساس تهوع همراه باشد. فرد ممکن است احساس کند که ادرار به طور ناگهانی و ناخواسته از او خارج می‌ شود.

دلیل بروز بی اختیاری ادرار چیست؟

• علت بی اختیاری استرسی عموماً نتیجه اختلال در کارکرد اسفنکتر مجرای ادرار و یا ضعف و آسیب به عضلات کف لگن می باشد ، وظیفه این عضلات جلوگیری از نشت ادرار می باشد.
• علت بی اختیاری فوریتی (اورژانسی) معمولاً در نتیجه فعالیت بیش از حد و عدم کنترل عضلات دترسور است که مثانه را مدیریت می کنند.

عضله دترسور مثانه یکی از عضلات موجود در مثانه است. این عضله به صورت حلقوی دور مثانه قرار گرفته است و وظیفه‌ آن کنترل خروج ادرار از مثانه است. اعصاب حسی بعد ایجاد کشش و بزرگ شدن دیواره مثانه پیامی به ساقه مغز ارسال و سپس دستور یا پیام اعصاب عملکرد حرکتی از نوع پاراسمپاتیک از راه اعصاب لگنی به عضله دتروسور مثانه می‌ رسد. وقتی عضله دترسور مثانه منقبض می‌شود ، ادرار در مثانه نگه داشته می‌ شود. در زمانی که عضله دترسور مثانه کشیده و آزاد می‌شود ، ادرار به صورت طبیعی از مثانه به بیرون می جهد. این عضله قادر است به صورت ارادی منقبض و کشیده شود. وظیفه اصلی عضله دترسور مثانه ، کنترل و تنظیم جریان ادرار در مثانه است تا ادرار به موقع و در شرایط نرمال از بدن خروج یا ورود کند. عضلات کف لگن از مثانه محافظت کرده و پیشابراه را بسته نگه می دارند. به این ترتیب ، عضله دترسور به عنوان یک عضله کلیدی در حفظ کنترل و کارکرد صحیح سیستم ادراری بدن و نگهداری از سلامت مثانه نقش مهمی بازی می کند.

• علت بی اختیاری سرریز یا تکرر ادرار ، اغلب به دلیل عفونت یا انسداد در مثانه افراد ایجاد می شود که این موضوع باعث شده که از تخلیه کامل ادرار جلوگیری و احساس وجود ادرار در مثانه را به وجود می آورد.
• علت بی اختیاری کامل ممکن است به دلیل مشکل در مثانه از بدو تولد ، آسیب به نخاع و ستون فقرات باشد.
• موارد دیگری که می توانند مخاطرات بی اختیاری ادرار را افزایش داده یا علت آن شوند به شرح زیر می باشد :

•  

• • قرارگیری در سانحه تصادف اتومبیل ، آسیب های ورزشی و پرتاب از بلندی
  • قرارگیری در موقعیت بارداری و انجام زایمان طبیعی
  • افزایش بیش از اندازه وزن
  • ژنتیک و سابقه خانوادگی بی اختیاری و شب ادراری
  • افزایش سن – اگرچه بی اختیاری بخشی اجتناب ناپذیر از پیری نیست.
  • ابتلا به فیستول (سوراخ کوچک یا تونلی که می تواند بین مثانه و ناحیه مجاور ایجاد شود.)
  • انجام جراحی پروستات در آقایان

نقش فیزیوتراپی در مدیریت بی‌اختیاری ادرار

از مهم‌ترین و مؤثرترین روش‌های غیر دارویی در مدیریت بی‌اختیاری ادرار فیزیوتراپی است که نقش چشمگیری در بهبود کنترل مثانه دارد. تمرکز این روش، بر تقویت عضلات کف لگن و بهبود عملکرد مجاری ادراری است. تمرینات کگل، که یکی از پایه‌های این حوزه است، با هدف سفت کردن و تقویت عضلات کف لگن انجام می‌شود. انجام منظم این تمرینات، کنترل مثانه را بهتر کرده و اشتها به ادرار را کاهش می­دهد و میزان نشت ادرار را کم می­کند.

فیزیوتراپی شامل آموزش تکنیک‌های مثانه‌داری، تنظیم رژیم‌های غذایی و مدیریت استرس می‌باشد که همگی در کاهش علائم بی‌اختیاری ادرار مؤثرند. کلینیسین‌ها با استفاده از تجهیزات خاص در طول جلسات فیزیوتراپی در فردیس ، وضعیت عضلات کف لگن را ارزیابی کرده و برنامه تمرینی شخصی‌سازی شده‌ای را تجویز می­کنند. این روش غیرتهاجمی است و نیاز به داروهای شیمیایی ندارد. همچنین کم‌خطر و قابل اجرا در منزل است، و در ترکیب با روش‌های دیگر درمانی، نتایج بسیار موثری دارد.

تمرینات کف لگن بخش مهمی از فیزیوتراپی

یکی از تمرینات کگل تمرینات کف لگن است، که از اساسی‌ترین و موثرترین روش‌های فیزیوتراپی برای تقویت عضلات ناحیه لگن و بهبود سلامت کلی مثانه است. این تمرینات، با هدف سفت کردن و کنترل بهتر عضلات کف لگن طراحی شده‌اند و نقش مهمی در کاهش مشکلات بی‌اختیاری ادرار و سایر اختلالات مرتبط دارند. با تمرین منظم و صحیح، عضلات کف لگن قوی‌تر شده و کنترل مثانه بهتر می­شود، که منجر به کاهش نشت ادرار و افزایش اعتماد به نفس در بیماران می‌شود.

تمرینات کگل با تمرکزی خاص بر تقویت عضلات اسفنگتر و عضلات اطراف لگن، انعطاف‌پذیری و استحکام این ناحیه را افزایش می‌دهند. این تمرینات را می‌توان در هر وضعیت، چه نشستن، چه ایستادن یا دراز کشیدن، انجام داد و نیاز به تجهیزات خاص ندارند و قابل اجرا در خانه و در هر زمان هستند.

گر تمرینات کف لگن به طور مداوم و مستمر انجام شوند، به مدت چند هفته، نتایج قابل توجه در کنترل ادرار، کاهش ارضای عضلات و بهبود وضعیت فیزیکی فرد ایجاد می­شود. تمرینات کف لگن علاوه بر کنترل بی‌اختیاری ادرار، در بارداری، پس از زایمان و پیشگیری از افتادگی ارگان‌های لگنی نیز موثر هستند.

مواردی که فیزیوتراپی ممکن است مناسب نباشد

ممکن است در برخی شرایط و وضعیت‌های خاص فیزیوتراپی مناسب نباشد و نیاز به مشاوره پزشکی دقیق داشته باشد. آگاهی از مواردی که انجام فیزیوتراپی در آنها توصیه نمی‌شود، اهمیت زیادی در حفظ سلامتی و جلوگیری از بروز عوارض ناخواسته دارد.

اولین مورد، وجود عفونت فعال در ناحیه مورد درمان است. اگر بیمار دچار عفونت یا التهاب شدید باشد، فیزیوتراپی ممکن است وضعیت را بدتر کند و باید قبل از شروع درمان این مسئله برطرف گردد. بیماران مبتلا به سرطان‌های فعال یا خونریزی‌های داخلی، بهتر است بدون تایید پزشک متخصص شروع به فیزیوتراپی نکنند، زیرا فشار بر ناحیه آسیب‌دیده می‌تواند منجر به عوارض جدی شود.

بسیاری از بیماری‌های قلبی و عروقی، مانند نارسایی قلبی شدید، مشکلات کلیوی یا فشار خون بسیار بالا، قبل از شروع هرگونه درمان فیزیکی نیازمند ارزیابی دقیق هستند. اخیراً جراحی‌های جدی و آسیب‌های نخاعی نیز باید با مشورت پزشک متخصص انجام شود، چون انجام نادرست ممکن است وضعیت را وخیم‌تر کند.

به هر حال  قبل از شروع فیزیوتراپی،  بیماران باید تمام شرایط پزشکی و وضعیت سلامت خود را با پزشک یا فیزیوتراپ درمیان بگذارند. تشخیص صحیح، برنامه‌ریزی مناسب و رعایت نکات احتیاطی، کلید بهره‌مندی از مزایای فیزیوتراپی و جلوگیری از عوارض احتمالی است.

فیزیوتراپی در درمان بی اختیاری فوریتی ادرار

فیزیوتراپی تخصصی کف لگن یکی از مؤثرترین روش‌های درمانی غیرتهاجمی برای مدیریت بی‌اختیاری فوریتی ادرار به شمار می‌رود. این روش درمانی با هدف تقویت عضلات کف لگن، بهبود هماهنگی عصبی-عضلانی، و کاهش تحریک‌پذیری مثانه انجام می‌شود.

 

• نقش عضلات کف لگن

عضلات کف لگن نقش مهمی در کنترل مثانه و مجرای ادرار ایفا می‌کنند. ضعف یا ناهماهنگی در عملکرد این عضلات می‌تواند منجر به بی‌اختیاری شود. در فیزیوتراپی، ارزیابی دقیقی از عملکرد این عضلات انجام شده و برنامه درمانی متناسب با وضعیت هر بیمار طراحی می‌شود.

 

• تمرینات تقویتی (Kegel Exercises)

تمرینات کگل یکی از پایه‌های اصلی فیزیوتراپی در این زمینه است. این تمرینات با هدف تقویت عضلات کف لگن و افزایش آگاهی فرد نسبت به نحوه کنترل این عضلات انجام می‌شوند. تداوم در انجام صحیح تمرینات می‌تواند به طور قابل توجهی دفعات و شدت بی‌اختیاری را کاهش دهد.

 

• بیوفیدبک (Biofeedback) در بی اختیاری ادرار

بیوفیدبک تکنیکی است که با استفاده از دستگاه‌های خاص، فعالیت عضلات کف لگن را برای بیمار قابل مشاهده می‌سازد. این روش به بیمار کمک می‌کند تا عضلات هدف را به درستی شناسایی و تقویت کند. بیوفیدبک معمولاً در کنار تمرینات کگل مورد استفاده قرار می‌گیرد و باعث افزایش دقت و اثربخشی تمرینات می‌شود.

 

• تحریک الکتریکی (Electrical Stimulation)

در برخی موارد، تحریک الکتریکی با ولتاژ پایین برای فعال‌سازی عضلات ضعیف کف لگن مورد استفاده قرار می‌گیرد. این روش می‌تواند به بازآموزی عضلات و بهبود کنترل مثانه کمک کند، به‌ویژه در بیمارانی که توانایی انجام داوطلبانه انقباض عضلات را ندارند.

 

• تکنیک‌های آموزش رفتاری و تمرین کنترل مثانه

فیزیوتراپیست‌ها اغلب از تکنیک‌هایی مانند **Bladder Training (آموزش کنترل مثانه)** استفاده می‌کنند که طی آن، بیمار یاد می‌گیرد دفعات ادرار کردن را به‌تدریج کاهش دهد و زمان‌بندی مشخصی برای تخلیه مثانه ایجاد کند. این تکنیک در کنار تمرینات عضلانی تأثیر چشمگیری در بهبود کیفیت زندگی دارد.

 

• آموزش و مشاوره فردی

یکی از مزایای فیزیوتراپی، آموزش فردی و ارائه مشاوره‌های کاربردی در مورد سبک زندگی، نحوه بلند کردن اجسام، وضعیت نشستن، و حتی تنفس صحیح است که همگی می‌توانند بر فشار وارد بر عضلات کف لگن و مثانه تأثیر بگذارند.

درمان بی اختیاری ادرار با بیوفیدبک (Biofeedback Therapy) – موثرترین روش فیزیوتراپی

بیوفیدبک یکی از نوین‌ترین و مؤثرترین روش‌های درمان بی‌اختیاری ادرار، به‌ویژه در زنان است. در این روش، با استفاده از دستگاه‌های خاص، فعالیت عضلات کف لگن اندازه‌گیری و در قالب تصویر یا صدا به بیمار نشان داده می‌شود. این بازخورد به بیمار کمک می‌کند تا یاد بگیرد چطور این عضلات را به‌درستی منقبض یا ریلکس کند.

 مزایا:

• بدون درد و غیرتهاجمی
• مناسب برای زنان پس از زایمان یا در دوران یائسگی 
• اثربخشی بالا در کاهش یا قطع کامل بی‌اختیاری
• کاملاً ایمن و قابل انجام در کلینیک فیزیوتراپی

 

آیا فیزیوتراپی در کلینیک ویرا برای درمان بی اختیاری مفید است؟

بله، فیزیوتراپی با تقویت عضلات کف لگن به کاهش علائم و بروز بی اختیاری کمک می کند.

ضعف، سفتی یا اسپاسم عضلات کف لگن منجر به ناتوانی در کنترل مثانه شده و تقویت این عضلات در بهبود مشکلات زیر نقش دارد:

• کاهش اضطرار برای دفع ادرار
• بسته نگه داشتن مجرای ادرار

متخصص فیزیوتراپی علاوه بر تمرینات فیزیوتراپی احتمالا از الکترودها برای اندازه گیری فعالیت کف لگن و تحریک عضلات برای بهبود عملکرد استفاده می کند.

همچنین بیوفیدبک برای بررسی و اندازه گیری فعالیت کف لگن و اطمینان از استفاده صحیح از عضلات کف لگن کاربرد دارد

 

اهداف کوتاه مدت بیوفیدبک برای در درمان بی اختیاری ادرار شامل موارد زیر است:

• تقویت کردن انقباض‌های ماهیچه لگن برای بهبودی استقامت ماهیچه‌های محافظ
• تقویت کردن انقباض‌های انتخابی ماهیچه لگن بدون انقباض‌های شکمی
• بهبودی ظرفیت و گنجایش مثانه
• بهبودی هماهنگی ماهیچه‌های کف لگن در پاسخ به نیاز فوری برای ادرار
•   تقویت بازداری انقباض‌های شکمی نابه‌هنجار برای بهبودی نیاز فوری برای ادرار
•   فراهم آوردن یک برنامه آموزش خانگی برای تعمیم دادن مهارت‌های آموزش یافته در کلینیک به شرایط زندگی روزمره

مدت زمان هر جلسه بیوفیدبک عضلات کف لگن در کلینیک ویرا چقدر است و چند جلسه نیاز دارم؟

جلسات بیوفیدبک معمولا ۳۰ دقیقه و میانگین تعداد جلسات ۵ جلسه است، اما ممکن است با توجه به وضعیت عضلاتتان و شدت مشکل ادراری برای گرفتن بهترین نتیجه به چند جلسه بیشتر نیاز داشته باشید.

برنامه و فاصله بین جلسات بسته به نوع بیماری و شرایط بیمار برنامه‌ریزی می‌شود. از آنجایی که در بیوفیدبک مشارکت بیمار به صورت فعال شرط لازم نتیجه‌‌گیری هر چه سریعتر می‌باشد، انجام تمرینات کف لگن به صورت هر روز در خانه نیز بسیار مهم است.

درمانگران متخصص بیوفیدبک در مرکز فیزیوتراپی ویرا تمام تلاش خود را خواهند کرد تا در سریعترین زمان ممکن بهبودی و آرامش را به شما بازگردانند.

.

آیا امکان پیشگیری از بی اختیاری ادرار وجود دارد؟

منقبض کردن عضلات کف لگن در طول روز به طور صحیح یکی از روش ‌های موجود برای پیشگیری از اختیاری ادراری است.

عادات صحیح از قبیل رفتن به سرویس بهداشتی به طور منظم و در فواصل زمانی مشخص و اجتناب از مصرف محرک های مثانه از قبیل کافئین کمک بسیار زیادی به بیماران خواهد کرد.

متخصص فیزیوتراپی به ارائه اطلاعات زیر خواهد پرداخت:

• رژیم غذایی مناسب و مصرف مواد مغذی سالم، اجتناب از مصرف غذاها و نوشیدنی های تحریک کننده مثانه
• اجتناب از رفتارهایی که باعث بدتر شدن علائم بیماری می شود.
• تکنیک های مخصوص کاهش تکرر ادرار و دفع فوریتی آن از قبیل کشش و تقویت عضلات
• رفتن منظم به سرویس بهداشتی
• دفع منظم مدفوع
• مصرف مایعات به مقدار کافی برای پیشگیری از کم آبی بدن
• ورزش کردن به اندازه کافی و فعالیت جسمانی مناسب

در کلینیک فیزیوتراپی ویرا واقع در تهرانپارس، ما با ارائه بهترین خدمات فیزیوتراپی، در شرق تهران به درمان بی اختیاری ادرار پرداخته و به شما کمک می‌کنیم تا کنترل مثانه خود را به دست آورید. تیم متخصص ما با استفاده از روش‌های نوین و تخصصی مانند تمرینات کگل، بیوفیدبک و تحریک الکتریکی، بهترین درمان‌ها را برای کاهش یا قطع بی اختیاری ادرار ارائه می‌دهد.

چرا به کلینیک فیزیوتراپی ویرا مراجعه کنید؟

• متخصصان حرفه‌ای: تیم ما از فیزیوتراپیست‌های متخصص در زمینه درمان بی اختیاری ادرار با سال‌ها تجربه در تهرانپارس و شرق تهران تشکیل شده است.

• خدمات غیرجراحی: ما به جای درمان‌های دارویی یا جراحی، از روش‌های غیرتهاجمی مانند تمرینات کگل و بیوفیدبک استفاده می‌کنیم تا به شما کمک کنیم بدون هیچ گونه عوارض جانبی، به کنترل کامل مثانه دست یابید.

• برنامه درمانی شخصی‌سازی‌شده: درمان هر فرد باید متناسب با شرایط خاص او باشد. ما برای شما یک برنامه درمانی شخصی‌سازی‌شده طراحی می‌کنیم تا بهترین نتیجه را دریافت کنید.

• فضای آرام و حرفه‌ای: در کلینیک فیزیوتراپی ویرا، ما فضایی آرام و مناسب برای درمان فراهم کرده‌ایم تا شما با آرامش کامل به درمان خود بپردازید.